Handleiding kaarteditor

Inleiding

De kaarteditor is het programma waarmee de TopoMania kaarten gemaakt en bewerkt worden. In deze handleiding komen alle functies van de kaarteditor aan bod. Wil je een snelle introductie lezen over hoe je kaarten maakt op TopoMania lees dan eerst de Handleiding kaarten maken.

Algemene informatie en begrippen

Vormen, lijnen en punten

Een TopoMania kaart wordt opgebouwd uit vormen, lijnen en punten. Deze onderdelen zijn in een database vastgelegd. De vormen kunnen landen zijn, maar ook rivieren, meren, gebieden, gebergten, etc. De lijnen kunnen rivieren zijn of wegen. Punten zijn meestal plaatsen, maar de meeste vormen kunnen ook als punt worden weergegeven. Zo kan je bijvoorbeeld het Ruhrgebied als vorm op de kaart tonen, maar ook als punt.

De database

Alle kaart onderdelen in TopoMania zijn vastgelegd in een online database. De database is zeer uitgebreid. De database bevat alle landen van de wereld. Veel bestuurlijke eenheden, veel rivieren en nagenoeg alle grotere plaatsen op de wereld. Als je een naam niet kan vinden, controleer dan eerst de volgende punten:

  • De spelling. TopoMania gebruikt de spelling uit de Wikipedia. Zoek eerst in de Wikipedia en gebruik die spelling om te zoeken
  • Staat het onderdeel al op de kaart? Als er geen resultaten getoond worden dan kan het zijn dat het onderdeel al op de kaart staat. Controleer dat eerst.

Als je het onderdeel nog steeds niet kan vinden kan het zijn dat het toegevoegd moet worden aan de database. Je kan dan een verzoek op het forum indienen. Als het onderdeel echt ontbreekt dan wordt het meestal binnen een dag na aanvragen toegevoegd.

Een kaart maken

Kaarten worden gepubliceerd op je persoonlijke pagina. Je hebt dus eerst een eigen pagina nodig om een kaart te kunnen maken. Elke geregistreerde gebruiker kan een pagina op TopoMania aanmaken. De pagina's op TopoMania zijn openbaar, elke andere gebruiker van TopoMania kan jouw pagina bezoeken. 

Kaarten kunnen op verschillende manieren gemaakt worden. Je kan starten met een volledig lege kaart en zelf alle onderdelen een voor een toevoegen. Je kan ook een bestaande kaart op de website gebruiken als basis voor je eigen kaart. Als je bij een bestaande kaart eerder een Eigen Niveau hebt gemaakt kan je ook het Eigen Niveau als uitgangspunt nemen. Tenslotte kan je een kaart maken door een sjabloon te gebruiken.

Een kaart bewerken

Je start de kaarteditor door te klikken op 'Bewerk de kaart in de kaarteditor'. De kaart wordt in de editor geopend.

In de editor zie je aan de linkerkant een werkbalk en aan de rechtkant de kaart zelf. Bovenin staat de menubalk met de naam van de kaart en enkele knoppen voor de bediening van de kaart.

De werkbalk heeft drie tabbladen. Het eerste tabblad 'Selecteer Items' is voor het zoeken en toevoegen van kaartonderdelen. Op het tweede tabblad 'Bewerk Items' kunnen de kaart onderdelen in detail worden bewerkt. Op het derde tabblad 'Instellingen' kunnen algemene instellingen van de kaart worden aangepast.

Kaartonderdelen zoeken en toevoegen

Op het tabblad 'Selecteer Items' kan je zoeken in de database naar kaartonderdelen zoals landen, plaatsen, rivieren, etc. Vul een zoekterm in en klik op zoeken. In de lijst worden de gevonden items weergegeven. Het gewenste item kan aan de kaart worden toegevoegd door het item te selecteren en op 'Toevoegen' te klikken.

Vaak worden bij een zoekterm meerdere items gevonden. Bij elk gevonden item wordt aangegeven om wat voor een item het gaat. Als je bijvoorbeeld zoekt op 'Haarlem' krijg je de volgende lijst:

Haarlem
Plaats, Punt, NLD
52.38084000, 4.63683000

Haarlem
Bestuurlijke eenheid, Vorm, NLD

Haarlemmerliede
Plaats, Punt, NLD
52.38880000, 4.68893000

Haarlemmerliede en Spaarnwoude
Bestuurlijke eenheid, Vorm, NLD

Haarlemmermeer
Bestuurlijke eenheid, Vorm, NLD

Haarlemmermeer
Gebied, Vorm, NLD

Haarlemmermeer
Gebied, Punt, NLD

 

Het eerste item uit de lijst is de stad Haarlem als een punt. Daaronder staat de gemeente Haarlem als vorm. In de lijst wordt ook aangegeven in welk land een item ligt met de afkorting van het land. Bij een plaats wordt ter controle aangegeven wat de coördinaten zijn van de plaats.

Let op: als je zoekt naar een plaats moet het land waarin de plaats ligt daadwerkelijk op de kaart staan. De editor geeft geen resultaten terug als het land waarin de plaats ligt niet op de kaart staat.

De kaart inzoomen op een bepaald gebied

Je kan de kaart inzoomen op een kleiner gebied. Als je bijvoorbeeld een kaart van Nederland met de naaste buurlanden maakt wil je waarschijnlijk niet heel Europa in beeld hebben. Je zoomt in op een gebied door een zoomkader te trekken om het gebied dat je groot in beeld wilt hebben. Kies de knop   uit het menu. De cursor veranderd in een vergrootglas. Trek een het kader om het gewenste gebied en laat de muisknop los. De kaart wordt nu ingezoomd. Als je niet helemaal tevreden bent met het resultaat kan je de kaart weer uitzoomen met de knop , en het opnieuw proberen.

Je kan de kaart ook verplaatsen en in- en uitzoomen met de muis. Klik daarvoor eerst op de knop met het hand icoon . De cursor veranderd in een hand cursor. Nu kan je de kaart verplaatsen door te slepen met de muis. Je kan de kaart in- en uitzoomen door je muiswiel te draaien.

Kaartonderdelen bewerken

Op het tabblad 'Bewerk Items' staan lijsten met de kaartonderdelen die op de kaart staan. De kaartonderdelen zijn onderverdeeld in categoriën. Er is een lijst voor Landen, een lijst voor Plaatsen, Wateren, Gebergten etc. Door een item in de lijst te selecteren worden de eigenschappen van het item zichtbaar en bewerkbaar. Welke eigenschappen beschikbaar zijn is afhankelijk van het soort item. Een vorm heeft andere eigenschappen dan een punt of lijn.

Je kan ook de eigenschappen van een item selecteren door op de kaart op het item te klikken. Het item wordt in de lijst geselecteerd en de eigenschappen komen beschikbaar.

Hieronder worden alle eigenschappen en de werking ervan behandeld.

EigenschapWerkingItems
LabelDit is het label van een item. Het label wordt ook gebruikt in de oefeningen. Bij de invul oefening bijvoorbeeld is dit het label dat ingevuld moet worden.Alle items
AchtervoegselDit is een onzichtbaar onderdeel van het label. Het achtervoegsel wordt niet op de kaart getoond, maar wordt gebruikt bij de oefeningen om onderscheid te maken tussen items met dezelfde naam. In bijvoorbeeld een kaart met zowel het land Luxemburg als de stad Luxemburg kan het achtervoegsel "stad" gebruikt worden bij de stad Luxemburg. Tijdens de oefening zal dan naar "Luxemburg (stad)" gevraagd worden zodat de speler weet om welk item het gaat. Bij de invul oefening zal de speler nog steeds alleen "Luxemburg" hoeven in te vullen.Alle Items
FonetischHier kan je een alternatieve uitspraak invullen voor de Text-To-Speech engine waarmee de kaartonderdelen worden uitgesproken. Soms komt het voor dat de uitspraak van een onderdeel niet goed klinkt. Je kan dan proberen een fonetische uitspraak te gebruiken. Bijvoorbeeld: de Franse plaats "Lille" kan je goed laten uitspreken door "Liel" in te vullen.Alle Items
FontHiermee wordt het lettertype van het Label gewijzigd. In de uitklaplijst staan extra eigenschappen waarmee onder andere lettergrootte, kleur en tussenruimte van de letters kan worden gewijzigd. Hier kan ook ingesteld worden of een label over meerdere rijen getoond moet worden. Bij meerdere rijen bepaald de breedte van het label waar het label wordt afgebroken.Alle Items
OpvulkleurDe kleur waarmee vormen gevuld worden. Je een standaard kleur kiezen uit het schema of een aangepaste kleur opgegeven door de HTML code van de kleur in te vullen.Vormen
OpaciteitDe mate van doorzichtigheid van de opvulkleur. 100 is volledig ondoorzichtig, 0 is volledig doorzichtig.Vormen
GloedDe mate waarin een doorzichtige gloed om de vorm getoond wordt.Vormen
PatroonEen strepenpatroon waarmee de vorm gevuld wordt. In de uitklaplijst staan extra eigenschappen waarmee het patroon vormgegeven wordt. Het basispatroon is grijs met witte strepen onder een hoek van 45 graden. Door het patroon aan te zetten wordt de opvulkleur vervangen door het patroon.Vormen
LijnkleurDe kleur van de lijn rond een vorm of van een lijn.Vormen en Lijnen
LijndikteDe dikte van een lijn.Vormen en Lijnen
SymboolHet symbool waarmee de positie van een punt wordt weergegeven. Er zijn meerdere symbolen beschikbaar zoals punten, vierkanten, patronen, symbolen voor water, bergen, etc. Punten
SymboolgrootteEen percentage waarmee de grootte van het symbool wordt bepaald.Punten
Soort itemHiermee wordt een onderscheid gemaakt tussen Spelonderdelen en Achtergrond onderdelen. Een achtergrond onderdeel wordt wel op de kaart getoond, maar niet gebruikt tijdens de oefeningen.Alle items
Label verbergenHiermee kan van een achtergrondonderdeel het label verborgen worden. Bij een spelonderdeel wordt het label altijd getoond.Alle items
Z-OrderDe z-order is de relatieve laag van een item op de kaart. Een onderdeel met een hogere z-order wordt bovenop een onderdeel met een lagere z-order geplaatst.  Alle items
MarkerHiermee kan een markeringskader om een item getoond worden. Dit is met name van belang bij heel kleine vormen die moeilijk te zien zijn. Tijdens de sleepoefening kan de gebruiker het kader gebruiken om het item naar de juiste plek op de kaart te slepen.Vormen
Zoom itemHiermee kan een afzonderlijke zoom per kaartonderdeel worden ingestel. Tijdens een oefening zal de kaart inzomen op het ingestelde gebied. Items met hetzelfde zoomgebied worden in een oefening gegroepeerd gevraagd.Alle items

Namen op de kaart laten uitspreken

De kaartonderdelen kunnen worden uitgesproken door een Nederlandse stem. Tijdens het bewerken van de kaart kan je de uitspraak van kaartonderdelen testen door eerst het uitspreken aan te zetten met de knop 

Sommige kaartonderdelen zullen niet goed uitgesproken worden. Je kan de uitspraak wijzigen door zelf een fonetische variant van het kaartonderdeel in te voeren. Om bijvoorbeeld de Franse plaats "Lille" goed uit te laten spreken kan je "Liel" invullen onder de eigenschap Fonetisch van Lille. Je kan de uitspraak testen door nogmaals op de naam in de lijst of op de kaart te klikken.

Gebruikers van je kaart kunnen zelf bepalen of ze de namen willen laten uitspreken door het praten aan- of uit te zetten met de knop  

Labels Positioneren

Bij een kaart is het erg belangrijk dat de labels goed leesbaar blijven. Een drukke kaart heeft al snel het risico dat labels over elkaar heen vallen. Je kan in de kaart editor de labels van je kaartonderdelen verplaatsen. Klik in de kaart op een label. Er verschijnt nu een wit kader rond het label en je kunt het label verplaatsen door het te verslepen met de muis.

Symbolen Positioneren

Gebieden, gebergten, grote wateren en meren kunnen behalve als vorm ook als punt toegevoegd worden. Het heeft bijvoorbeeld niet zoveel zin om de Noordzee als vorm op een kaart te tonen. De positie van het punt wordt in eerste instantie bepaald door het midden van de vorm, maar je kunt het punt zelf verplaatsen naar een geschiktere plek. Maak je bijvoorbeeld een kaart van alleen Nederland dan zal de Noordzee in eerste instantie te ver van Nederland geplaatst worden. Soms worden symbolen zelfs buiten het zichtbare gedeelte van de kaart geplaatst. Je moet dan de kaart volledig uitzoomen om het punt terug te vinden. Door het symbool te verslepen met de muis kan je het naar een geschiktere plek op de kaart verplaatsen.

Symbolen van Plaatsen kunnen niet verplaatst worden op de kaart omdat deze vaste coördinaten hebben.

Z-Order aanpassen

Met de z-order kan de relatieve laag waarop een onderdeel getoond wordt overruled worden. Het programma brengt automatisch kaart lagen aan voor verschillende onderdelen. Zo worden plaatsen en rivieren altijd bovenop alle andere items geplaatst. Overige vormen worden automatisch gerangschikt naar grootte, een kleinere vorm komt bovenop een grotere vorm. Zo zal de vorm van bijvoorbeeld de Veluwe altijd bovenop Nedederland getoond worden.

Meestal is deze automatische indeling van lagen afdoende, maar soms is het gewenst om dit gedrag te overullen met de z-order instelling. Als je ziet dat een onderdeel niet zichtbaar is omdat het onder een ander onderdeel ligt gebruik je de z-order om dit te corrigeren. Een onderdeel met een hogere z-order wordt bovenop een onderdeel met een lagere z-order geplaatst.

Zoom per onderdeel instellen

Per kaartonderdeel kan een zoomgebied worden ingesteld. Tijdens de oefening zal de kaart inzoomen op het zoomgebied van een onderdeel. Dit is handig bij kaarten waar een bepaald deel van de kaart 'druk bevolkt' is met onderdelen. Bijvoorbeeld een wereldkaart waarin ook de hoofdsteden van kleinere landen gevraagd worden. Door voor deze kleinere landen een zoomgebied in te stellen wordt het uitvoeren van de oefening overzichtelijker.

Bij het uitvoeren van de oefening worden onderdelen met (exact) hetzelfde zoomgebied gegroepeerd afgevraagd. Een oefening wordt onoverzichtelijk als er teveel verschillende zoomgebieden gebruikt worden. Het is daarom aangeraden om meerdere onderdelen in een bepaald gebied dezelfde zoom te geven. Dit kan door het zoomgebied te kopieren vanaf een eerder ingesteld gebied. Je kan meerdere onderdelen tegelijkertijd selecteren en in een keer het zoomgebied van een ander item overnemen door dit item te selecteren in de lijst onder 'Kopieren'.

De kleuren van de kaart wijzigen

Op het instellingen tabblad kan je de achtergrondkleur van de kaart en de opvulkleur van de kaartonderdelen wijzigen. Je kan kiezen uit verschillende kleurenschema's waarmee je in een keer alle vormen van je kaart een willekeurige kleur uit het gekozen schema kan geven. Je kan dit doen voor alleen de spelonderdelen of voor alle onderdelen op de kaart. Als je voor automatische kleuren kiest worden sommige items met een standaardkleur gevuld. Zo zullen wateren altijd met blauw gevuld worden, gebieden met een  groene- en gebergten met een bruine kleur.

Kaart bewaren

Je wijzigingen worden niet automatisch bewaard! Je moet alle wijzigingen bewaren voordat je de kaart editor verlaat, je wordt niet gewaarschuwd als je openstaande wijzigingen hebt en toch de editor sluit door het browser venster te sluiten of door met de terugknop van je browser een pagina terug te gaan. Je kan de kaart bewaren door op de  knop te klikken of 'Bewaar Kaart' te kiezen op het instelling tabblad.